Prof. zw. dr hab. . Marian Stala

Prof. zw. dr hab. Marian Stala – historyk literatury i krytyk literacki. Od 2011 roku kieruje Katedrą Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Współpracownik „Tygodnika Powszechnego", laureat nagrody Fundacji Kościelskich (1991) i nagrody im. Kazimierza Wyki (1998), w latach 2006-2008 juror Literackiej Nagrody Nike. Od 2013 roku członek-korespondent Polskiej Akademii Umiejętności.

Wybrane publikacje:

- Książki autorskie: Metafora w liryce Młodej Polski. Metamorfozy widzenia poetyckiego (1988); Chwile pewności. 20 szkiców o poezji i krytyce (1991); Pejzaż człowieka. Młodopolskie myśli i wyobrażenia o duszy, duchu i ciele (1994); Druga strona. Notatki o poezji współczesnej (1997); Trzy nieskończoności. O poezji Adama Mickiewicza, Bolesława Leśmiana i Czesława Miłosza (2001); Literatura polska. Romantyzm. Podręcznik dla klasy 2 liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego, technikum (2003);  Przeszukiwanie czasu. Przechadzki krytycznoliterackie (2004); Niepojęte: Jest. Urywki nie napisanej książki o poezji i krytyce (2011); Jarosław, Donald i inne chłopaki. Felietony z „Tygodnika Powszechnego" (2012); Blisko wiersza. 30 interpretacji (2013)

- Prace edytorskie: Wincenty Korab Brzozowski: Utwory zebrane (1980); Jan Wroczyński: Poezje prozą (199;  Liryki lozańskie Adama Mickiewicza. Strona Lemanu. Antologia  (1998); Czesław Miłosz: Poezje (1999, 2011); Maria Pawlikowska-Jasnorzewska: Poezje (2000).

- Książki współredagowane: W kręgu Młodej Polski. Prace ofiarowane Marii Podrazie-Kwiatkowskiej, redakcja Franciszek Ziejka, M…S… (2001); Poezja Kazimierza Tetmajera. Interpretacje, pod redakcją Anny Czabanowskiej-Wróbel, Pawła Próchniaka i M…S… (2003); Poezja Tadeusza Micińskiego. Interpretacje, pod redakcją Anny Czabanowskiej-Wróbel, Pawła Próchniaka i M…S… (2004); Poezja Leopolda Staffa. Interpretacje, pod redakcją Anny Czabanowskiej-Wróbel, Pawła Próchniaka i M…S… (2005); Literatura – kulturoznawstwo – uniwersytet. Księga ofiarowana Franciszkowi Ziejce w 65 rocznicę urodzin, pod redakcją Bogusława Doparta, Jacka Popiela i M…S… (2005); Kraków i Galicja wobec przemian cywilizacyjnych (1866-1914), pod redakcją Krzysztofa Fiołka i M…S… (2011).     

- Eseje, szkice i recenzje publikował m.in. w: „NaGłosie", „Pamiętniku Literackim", „Ruchu Literackim", „Tekstach", „Tekstach Drugich", „Tygodniku Powszechnym", „Znaku" oraz w licznych książkach zbiorowych.

- Kilka artykułów z ostatniej dekady: Zatracić się w ciemnościach. Wokół sześciu wersów Tadeusza Micińskiego, w: Poezja Tadeusza Micińskiego. Interpretacje (2004); Dziewiąta pełnia księżyca. W drodze do interpretacji jednego wiersza Leopolda Staffa, w: Poezja Lepolda Staffa. Interpretacje (2005); Młoda Polska – dziewiętnastowieczna czy dwudziestowieczna?, w: Polonistyka w przebudowie (2006); Mój departament to jest: księżyc. Zwięzłe wprowadzenie w lunarne gry Gałczyńskiego, w: Literatura – punkty widzenia – światopoglądy (2008); Literacki Kraków 1978-2008. Kilka wstępnych uwag, w: „Alma Mater" 2008, nr 109; Lunarne szyfry Micińskiego. O jednej z możliwych lektur tomu „W mroku gwiazd", w: Modernizm. Zapowiedzi, krystalizacje, kontynuacje (2009); „Księżyc" i inne lunarne drobiazgi Zbigniewa Herberta, w: Sztuka słowa, sztuka obrazu (2009); Dar budowania. Szkic do portretu prof. Ewy Miodońskiej-Brookes, w: „Alma Mater" 2010 nr 2/3; Siedem półprywatnych uwag na marginesie „Labiryntów – kładek – drogowskazów"; w: Z Kołomyi do Krakowa. Jubileusz Profesor Marii Podrazy-Kwiatkowskiej (2011); Owad w ciemnym bursztynie, w: „Gazeta Wyborcza" 30.06.2011; Ucieczka w przyszłość. Michał Bałucki o Krakowie w roku 1950, w: Kraków i Galicja wobec przemian cywilizacyjnych (1866-1914), (2011); Miłosz, Turowicz: ślady przyjaźni, w: Formacja 1910. Świadkowie nowoczesności (2011); Mój planeta, księżyc. Trzy wyimki wprowadzające i dziewięć uwag o lunarnych odblaskach w poezji Jana Lechonia (2013).  

Zainteresowania:

Poszukiwania historycznoliterackie skupiają się wokół cech wyobraźni poetyckiej i filozoficznych horyzontów literatury okresu Młodej Polski; zainteresowania krytycznoliterackie obejmują poezję współczesną od Miłosza do poezji najnowszej.